على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

166

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

را از آن شروع كرده‌اند . ارج ( arj ) م . ع . ارج الطيب ارجا و اريجا و اريجة ( از باب سمع ) : دميد بوى خوش . و ارج الناس : آواز بلند كردند مردم در گريه . ارج ( araj ) ا . ع . بوى خوش . ارجاء ( arj ' ) ع . ج رجاء . ارجاء ( erj ' ) م . ع . چون مهموز باشد يق ارجا الامر ارجاء : در تأخير انداخت آن كار را . و ارجات الناقة : نزديك رسيد وقت نتاج آن ماده شتر . و ارجا الصائد : بشكارى نرسيد آن شكارچى - و در همهء اين معانى ترك همزه هم آمده قوله تعالى : وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ اى موقوف امرهم حتى ينزل اللّه فيهم امرا . و چون واوى بود يق ارجى البئر ارجاء : كرانه ساخت براى آن چاه . و ارجى الصيد : نرسيد آن شكار را . و ارجت الناقة : نزديك بزادن رسيد آن ماده شتر . و ارجيت الامر : بتأخير انداختم آن كار را . و قوله تعالى : أَرْجِهْ وَ أَخاهُ يعنى بازدار او را و برادرش را - بكسر الضمير قرائة اهل المدينة و الكسائى و بسكونه قرائة عاصم و حمزة و ارجئه قرائة الباقين . ارجاب ( arjab ) ج ا . ع . روده‌ها - واحد ندارد . و ج رجب . ارجاب ( erj b ) م . ع . ارجبه ارجابا : تعظيم نمود او را و بزرگ داشت . ارجاج ( erj j ) م . ع . ارجت الفرس ارجاجا : نزديك بزادن رسيد آن ماديان . و بجنبيد و فروهشته گرديد سرين آن . ارجاح ( erj h ) م . ع . ارجح له ارجاحا : داد او را راجح و مايل از كفهء ترازو . ارجاد ( erj d ) م . ع . لرزانيدن . و ارجله ( مجهولا ) : لرزانيده شد . ارجاس ( erj s ) م . ع . ارجس فلان ارجاسا : اندازه كرد آب را بمرجاس . ارجاسپ ( arj sp ) ا خ . پ . نام نبيرهء افراسياب تورانى . و نام پهلوانى تورانى . ارجاع ( erj ' ) م . ع . أرجعه الله ارجاعا : بازگردانيد آن را خداى بسوى وى . و ارجع الله بيعته ارجاعا : نفع بخشيد خداى عقد بيع او را . و ارجعت الابل : فربه شدند شتران پس از لاغرى . و ارجع الشيخ : دو روز بيمار شد آن پير و تا يك ماه جسم و طاقت وى به حال خود نيامد . و نيز ارجاع غائط كردن . و دست سپسايكى دراز كردن بگرفتن چيزى . و خريده را بازگردانيدن . و انا للّه و انا اليه راجعون گفتن در مصيبت . ارجاع ( erj ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بازگشت و رجوع . و توجه چيزى بسوى چيزى . و ارجاع خدمت : بازگشت كارها بسوى كسى پس از آنكه چندى ترك شده بود . ارجاف ( arj f ) ا . ع . خبرى كه بر گمان خود گويند . ج : اراجيف . ارجاف ( erj f ) م . ع . ارجف القوم ارجافا : خوض كردند آن قوم در خبرهاى فتنه و مانند آن و منه قوله تعالى : وَ الْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ . و ارجف القوم فى الشيى و به : درآمدند آن گروه در كارى و خوض كردند در آن . و ارجفت الارض : بلرزه در آمد زمين . و كذلك ارجفت ( مجهولا ) . و ارجفت الناقة : آمد ماده شتر ماندهء سست فروهشته گوشها كه مىجنبيد . ارجال ( arj l ) ج ا . ع . حيوانات رها كرده شدهء با بچه‌هاشان . و ج رجل و رجل و رجل و رجل . ارجال ( erj l ) م . ع . ارجل الناقة ازجالا : گذاشت ماده شتر را با بچه‌اش . و نيز ارجال : فروگذاشتن . و مهلت دادن . و پياده گردانيدن . ارجالون ( arj lun ) ا . پ . كرمة البيضاء و يك نوع گياهى كه مانند عشقه بر درختها مىپيچد . ارجان ( arj n ) ا . پ . چلغوزه . و نوعى از بادام كوهى . ارجان ( arj n ) ا . ع . نوعى از زيتون وحشى . ارجان ( erj n ) م . ع . ارجنت الدابة ارجانا : بازداشتم آن ستور را جهت علف . ارجان ( araj n ) ا . ع . كوشش و سعى ورغلاننده ارجان ( araj n ) م . ع . ارج المغرى بينهم ارجانا ( از باب نصر ) : سعايت نمود ورغلانندهء ميان ايشان . ارجان ( arraj n ) ا خ . ع . نام شهرى در فارس . ارجاه ( erj h ) م . ع . ارجه ارجاها : سپس گذاشت كار را از وقت آن . ارجح ( arjah ) ص . ع . مايل‌تر . و راجح‌تر . و سنگين‌تر . و بهتر و خوب‌تر و نيكتر . ارجحنان ( erjehn n ) م . ع . ارجحن ارجحنانا : مايل گرديد و گرائيد . و جنبيد . و بيك‌بار افتاد . و ارجحن السراب : بلند و نمايان گرديد سراب . ارجز ( arjaz ) ص . ع . بعير ارجز : شتر مبتلا به بيمارى رجز . ارجسپ ( arjasp ) ا خ . ع . مر . ارجاسپ . ارجعة ( arjeat ) ع . ج رجاع . ارجعنان ( erje'n n ) م . ع . ارجعن ارجعنانا : ناويد و مايل گرديد . و جنبيد . و بيك بار افتاد - لغة فى ارجحنان .